محمد موسوى
48
مجموعه پيك شفا ( عوارض داروهاى سنتى " مصلح يا ترميم كننده ها " ) ( فارسى )
خس ، كاهو سرد و تر در دوم . مضر باه و ربو « 1 » و باعث فراموشى ، كدورت حواس ، و ضعف ديد ، تاريكى چشم و نفخ است و مصلح آن نعناع و كرفس و هليلهء پرورده و زيره و مشابه آن است . مقدار خوراك از آب آن تا سى درم است . خشخاش دو نوع است ، بوستانى آن خشخاش سفيد و بيابانى آن خشخاش سياه است . پوست آن سرد و خشك در اول و بعضى خشك در سوم گفتهاند . تخم آن سرد در دوم و تر در اول است . خشخاش بيابانى يا سياه در آخر سوم سرد و در دوم خشك است . عصاره آنكه كوكنار نام دارد سرد مايل به رطوبت است . مضر ريه سردمزاجان و مصلح آن شكر و عسل و مصطكى است . بطور كلى مفسد خون و قاطع باه و ضد اشتها و باعث فراموشى و مشوّشكنندهء حواس ، رخوتدهندهء اعضاء و از ميان برندهء حرارت غريزى است . خصيه ، بيضه بهترين آن بيضهء خروس است . طبيعت انواع آنها گرم و رطوبت بر آنها غالب است . مضار آنها در مورد هر حيوانى متفاوت است . خطمى ، ختمى جالينوس آن را سرد و تر دانسته و شيخ الرئيس ابو على سينا آن را گرم به اعتدال دانسته است . مضر معده و مصلح آن عصارهء زرشك و عسل و رازيانه و
--> ( 1 ) - ربو : بيمارى است مربوط به دستگاه تنفس كه صاحب آن هنگام حركت و راه رفتن دچار تنگى نفس و تواتر در تنفس مىشود و توازن دم و بازدم به هم خورده و بيمار پىدرپى نفس مىكشد .